باران باش و ببار و نپرس کاسه های خالی از آن کیست.(کوروش کبیر)
خوش آمدید - امروز : دوشنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۶
خانه » فرهنگي » دجال غرب اهل تعامل هنری نیست/نگاهمان در هنر پیامبرانه باشد
دجال غرب اهل تعامل هنری نیست/نگاهمان در هنر پیامبرانه باشد

دجال غرب اهل تعامل هنری نیست/نگاهمان در هنر پیامبرانه باشد

دبیر جشنواره جهانی هنر مقاومت گفت: جهان مدرن بر خلاف چیزی که غرب شعار می‌دهد اصلا جهان تعامل نیست، دجال تک‌چشم غرب می‌گوید هر چه من می‌خواهم باید همان بشود و اصلا فرصت بده بستان و اجازه ارائه یافته‌های دیگران را نمی‌دهد.

به گزارش نگین جنوب، حبیب‌اله صادقی از شناخته‌شده‌ترین هنرمندان تجسمی انقلاب اسلامی است که از همان آغاز انقلاب با جمعی از دوستانش نخستین گام‌ها را برای تکوین هنر تجسمی انقلاب اسلامی برداشتند. امروز هم به عنوان دبیرکل جشنواره جهانی هنر مقاومت که به همت بنیاد فرهنگی روایت به صورت دوسالانه برگزار می‌شود گام‌های تاثیرگذاری در عرصه هنر ارزشی انقلاب اسلامی و هنر مقاوت در حوزه داخلی و بین‌المللی برداشته است. تبارشناسی هنر انقلاب و مقاومت، فراز و فرودها و اوضاع، احوال و آسیب‌های این هنر در دوران کنونی را با او به گفت‌وگو نشستیم؛

تسنیم*: آقای صادقی می‌خواستم با شما به عنوان پیشکسوت هنر انقلاب اسلامی که از نسل اولی‌های این حوزه هستید و همچنین یکی از استادان دانشگاه که ارتباط نزدیکی با دانشجویان هنر دارید این مسئله را مطرح کنم که جوانان هنرآموز امروز در عرصه هنرهای تجسمی و دانشجویان رشته‌های هنری ما تا چه حد توانسته‌اند با هنر ارزشی انقلاب و هنر مقاوت ارتباط برقرار کنند و این ارتباط چگونه می‌تواند بیشتر و عمیقتر شود؟

صادقی: برای پاسخ دادن به این پرسش شما را ارجاع می‌دهم به سال ۵۵ که هنوز انقلاب به پیروزی نرسیده بود؛ همراهان پروژه هنر انقلاب که امروز صورتی از آن به عنوان هنر مقاومت مدنظر ماست و هم‌اکنون پیشقراولان هنر انقلاب شناخته می‌شوند دانشجویان سال‌های اول و دوم دانشگاه‌ها بودند. آن‌ها به عنوان هنرمندان جریان روشنفکری مسلمان در زیرپله‌های دانشگاه‌ها و در اتاق‌های در بسته‌ دانشگاه به طور پیدا و پنهان نمادها و رموز تصویری‌شان را برای ارائه در برابر آمریکا، شاه، اسرائیل و جریانات ضد بشری که استکبار خوانده می‌شد به هم می‌گفتند و درباره آن‌ها به بحث و بررسی می‌پرداختند و در همین زمینه آثاری را به عنوان نمونه خلق می‌کردند.

شما اگر کتاب ده سال نقاشان اول انقلاب را نگاه کنید مشاهده خواهید کرد که بخشی از آن‌ هنرمندان کسانی هستند که از سال ۵۵ یعنی حتی قبل از ظهور هنر انقلاب به عنوان یک جریان شناخته شده هنری، قصد داشتند راه ورود و حصول به این اندیشه را داشته باشند یعنی اندیشه مقاوت و پایداری در برابر جریان استکبار و استعمار و … آن‌ها در آن دوران خاص تلاش عمیق و خودجوشی برای نشان دادن نقاط سیاه جریانات ضد بشری در جهان و ایران داشتند و می‌خواستند نقاط روشنی را که می‌توانست در یک تحول اجتماعی و سیاسی ظهور یابد تبلیغ کنند. باید توجه داشته‌ باشیم که آن دوره دوران اقتدارگرایانه و دوره امنیتی پلیسی شاه بود و کوچکترین حرف و حرکتی با برخورد امنیتی شدید مواجه می‌شد.

انقلاب اسلامی متعلق به همه مردم ما است

من فکر می‌کنم امروز هم بعد از گذشت حدود ۳۵ سال از انقلاب مردمی که پایه‌گذران این انقلاب به معنای واقعی همین مردم هستند، نباید تصور شود که این انقلاب متعلق به بخش خاصی از مردم است و به دیگران تعلق ندارد؛ این انقلاب برای همه مردم است، همه مردمی که در انقلاب زجرها و شادی و خوشی و رنج‌های زیادی دیدند و همه مشترکا این باور را داشته و دارند که باید این درخت تناور را آبیاری کنند در دورانی با خونشان آن را آبیاری کردند و در دوره‌های دیگر هم با ایستادگی و تحمل دشواری‌ها و یا با زحماتشان؛ خلاصه هر کس به شیوه‌ای در حفظ و رشد و نمو این درخت که امروز تناور شده نقش داشته است.

بنابراین اینگونه نیست که فرض کنیم دانشجویان سال‌های اول انقلاب یا هنرمندانی که در آغاز به این هنر پرداخته‌اند در خصوص هنر انقلاب اسلامی نسبت به هنرمندان امروز قیمومیت دارند. اصلا اینطور نیست. چه بسا همین القاء قیمومیت در خصوص هنر انقلاب از سوی من و امثال من باعث شده که هنرآموز و دانشجوی هنر ما کمتر به آن توجه نشان دهد. به نظر من انقلاب اسلامی وقتی فراگیر و همگانی شد، همه در انقلاب شرکت کردند و در گوشه و گوشه و جزء به جزء آن تاثیر دارند و میزان این تاثیر بسیار زیاد است و کسی نمی‌تواند آن را نادیده بگیرد. بدین‌ترتیب نسل دوم و سوم هم که از سلب پدرانی که در انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی شرکت داشته‌اند به دنیا آمدند، نسل دین‌باور و مومن به ارزش‌های قرآنی، به امام(ره) و شهدا هستند و مطمئن باشید که امروز هم از این نظام ارزشی که به ما رسیده پاسداری می‌کنند.

 

تسنیم*: به نظر می‌رسد آموزه‌های هنر مقاوت یا هنر انقلاب هنوز به خوبی تبییین نشده، اگر بخواهیم به این حوزه وارد شویم به نظر شما اصلی‌ترین آرمان‌های هنر مقاوت چیست؟

صادقی: ببینید جهان مدرن بر خلاف چیزی که غرب شعار می‌دهد اصلا جهان تعامل نیست. آن‌ها در یک فرایند یک‌سویه می‌خواهند یافته‌ها و آموزه‌هایشان را که برای ما پذیرفته نیست به شرق نمایش دهند، آن را منطقه‌ای کنند و در این ارتباط تنها از تجربه‌های میدانی ما استفاده کنند. ساده‌لوحانه‌است اگر استکبار را تنها در هواپیما و بمباران و … تصور کنیم؛ استکبار در حوزه فرهنگ نقش بسیار عمیقتر و ژرف‌تری دارد، یعنی به لحاظ کالبدی استعمار و استحمار غرب نقش بسیار عجیب‌تر و پررنگی‌تری نسبت به وجوه نظامی و اقتصادی دارد.

مردم ما سال‌هاست که می‌گویند این نگاه تکسویه‌ای که فرهنگ غربی و استکبار دنبال می‌کند و می‌گوید هر چه من می‌گویم شما تنها باید روایتگر و راوی آن باشید، نمی‌پذیریم. مردم ما ۳۵ سال است که انقلاب را درک کردند و موضوعات دینی و قرآنی را وارد زندگی خود کردند و در این خصوص تجربه میدانی پیدا کردند و بنا بر آن رمزها و نمادها و نشانه‌هایی را در فضا و زیست معاصر جهان یافته و تجربه کرده‌اند و می‌خواهند آن را از طریق حوزه فرهنگ و هنر نشان دهند. یعنی در حالی که ماهواره‌ها و رسانه‌های مختلف، اینترنت و همه سازمان‌های فرهنگی جهانی در اختیار این عنصر تک‌چشم یعنی دجال غرب است و می‌گوید هر چه من می‌خواهم باید همان بشود و اصلا فرصت بده بستان و اجازه ارائه یافته‌های دیگران را نمی‌دهد و نمی‌خواهد بپذیرد که لازم است در یک فضای برابر یافته‌های خود را نشان دهد و بگذارد دیگران هم یافته‌های خود را ارائه کنند و داوری را به مردم دنیا واگذار کنند، مردم ما می‌خواهد حرف خود را بزند و پای آرمان‌های خود هم ایستاده است.

نقطه ضعف ما تسری یافته‌ها در قالب هنر است

تسنیم*: نقاط قوت و ضعف هنر انقلاب و مقاوت در کجاست و اگر بخواهید آسیب‌شناسانه به جریان این هنر در جامعه‌مان نگاه کنید چه مسائلی بیشترین آسیب‌های هنرهای تجسمی انقلاب اسلامی محسوب می‌شود؟

صادقی: هنر معاصر ایران، هنرمندان، معلمان و به طور کلی مردم ایران به لحاظ دانش تصویری دارای دانش بسیار فراگیر و جامع است. فقط به لحاظ نشانه‌شناسی غرب اجازه نمی‌دهد یافته‌هایی داشته باشیم. یعنی خودمان هنوز به خوبی یاد نگرفته‌ایم یافته‌های تحقیقمان را به درستی در قالب هنر تسری بدهیم و نیازمند تعاملات بیشتر و برگزاری کارگاه‌های عملی و به اشتراک گذاشتن تجربیات و تحقیقاتمان هستیم. باید زمینه‌ای فراهم شود تا بر مبنای آن تحقیقات میدانی استادان به هنرآموزان انتقال داده شود؛ تجربه‌های میدانی که متعلق به همه مردم ماست در اختیار فرزندان این سرزمین و نسل‌های بعدی هم باشد؛ این بچه‌ها فرزندان این سرزمین هستند و همه زیر بیرق این انقلاب و این کشور زندگی می‌کنند. پدران و مادران‌شان رنج‌ها و خوشی‌هایی را تحمل کرده‌اند که به این‌ها هم تعلق دارند. به همین خاطر نیازی نیست معلم، استاد هنرمند پیشکسوت یا مسئول فرهنگی و هنری ما لقمه را خودش بپزد و در دهان او بگذارد و آرمان یا آموزه‌ای هنری را به هنرجو القا کند. تنها کمکی که ما باید بکنیم این است که در یک تعامل دو طرفه و دوستانه نقش هدایت‌گری آن هم در حوزه تکنیک و فن را داشته باشیم. هنرجو تجربه و یافته‌اش را ارائه می‌دهد و استاد صرفا به لحاظ تکنیکی و نشانه‌شناسی آن را تکمیل و تقویت می‌کند.

 

تاکید بر تساهل و سعه‌صدر در ارتقاء هنر

تسنیم*: به نظر شما راه حل‌ دقیق این مشکلات چیست؟ ممکن است کسی صرف تعامل و بسترسازی برای حضور آزاد هنرمندان جوان را راه حل مناسبی نداند، ممکن است بیشتر توضیح دهید؟

صادقی: به نظر من اگر تعامل همراه با تساهل و فرافهمی وجود داشته باشد و اگر هوشیارانه و بدون جوزدگی و شعارزدگی و عصبیت با کوشش و درایت جریان این هنر را مدیریت و رصد بکنیم، این جریان به دلیل ارتباطش با ذات انسان به عنوان هنر مقاومت و هنر ارزشی مخاطبان خود را پیدا خواهد کرد. باید اجاره بدهیم بچه‌ها خودشان کار کنند و استادان مشکلات تکنیکی و نشانه‌شناختی آن‌ها را بررسی کنند؛ خودشان به آن آرمان‌ها و نشانه‌ها برسند و من مطمئنم که به تدریج می‌رسند و نیل به این هدف فقط نیازمند فرصت و سعه‌صدر ما در تعامل با هنرمندان جوان در عرصه هنر معاصر است.

هنر انقلاب در صورت معامله با خدا جهانی می‌شود

امام خمینی(ره) می‌فرمودند «اسلام تمام سنگرهای کلیدی جهان را فتح خواهد کرد» بنابراین هنر انقلاب ما، یا هنر دینی و مذهبی و هنر مقاومت آنجا که با خدا معامله می‌کند و ارزش‌های الهی را روایت می‌کند اگر با دانش‌افزایی هم همراه شود قطعا سنگرهای کلیدی هنر دنیا را فتح خواهد کرد. البته نکته مهمی که باید مد نظرما باشد این است که ما این را از موضع اقتدار نمی‌گوییم که اگر بخواهیم چنین موضعی اتخاذ کنیم در روش چندان تفاوتی با غرب نخواهیم داشت، بلکه در برابر نگاه اقتدارگرایانه باید نگاه پیامبرانه داشته باشیم یعنی حتی اگر روزی بر بلندای این سنگر هم نشستیم نگاه رحمانی و خدایی داشته باشیم؛ مسلمان باشیم و عشق و محبت و انسانیت و عدالت را تبشیر کنیم.

به نظر من به جای انجام کارهای شعاری و القا کردن مفاهیم مورد پذیرش خودمان باید با تعامل و نگاهی جستارگرایانه و نگاهی که بتوان مخاطبان و همراهان طرح را شناسایی کرد کار راهبردی و سیاست اشاعه و تبشیر هنر مقاومت و انقلاب را داشته باشیم.

البته باید نگاه‌مان در ارتقاء هنر انقلاب و مقاومت نگاهی واقع‌گرایانه باشد، مثلا هنوز از نظر تکنیک با سطحی از هنر که بگوییم می‌تواند یک هنر جهانی باشد فاصله داریم؛ اما شوق و اشتیاق جوانان و نسلی که در دانشگاه‌ها یافته‌هایی را فرامی‌گیرند و این یافته‌ها در حال هدفمند شدن است و ذیل درخت سرسبز آرمان و اعتقاد ریشه می‌کند نقاط قوت ماست؛ حاصل تعاملات ما در عرصه فرهنگ و هنر در یک کشت بلند مدت قابل برداشت است و نباید فکر کنیم که می‌توان با ارائه یک بسته فرهنگی و هنری پر از شعارزدگی و سطحی‌نگری در قالب فعالیت یک ساله و دو ساله می‌توان تاثیرات بزرگی بر جای نهاد./تسنیم

اشتراک گذاری مطلب
ایمیل شما آشکار نمی شود

نوشتن دیدگاه

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است - طراحی شده توسط پارس تمز